Leciono 4

Vortprovizo

  • kam - ĉu
  • si - jes
  • no - ne
  • aham - kompreni
  • suki - ŝati
  • lubi - ami
  • vole - voli
  • na - partikulo kiu enkondukas la i-modon.
  • oko - vidi, spekti, rigardi
  • ore - aŭdi, aŭskulti
  • glu - trinki
  • filme - filmo
  • musika - muziko
  • sui - akvo
  • kafe - kafo
  • cay - teo
  • jusu - sukero

Notoj

Ĉu-demandoj

Frazoj fariĝas ĉu-demandoj simple per la aldono de la partiklo kam ĉe la komenco de la frazo. La sekvaj ekzemplaj frazoj montras frazon kaj ĝian kontraŭpartan ĉu-demandon.

Nini oko filme.
La knabo spektas filmon.

Kam nini oko filme?
Ĉu la knabo spektas filmon?

Neado

La vorto "no" antaŭas al la neata vorto, ekzemple la verbo.

Myaw no glu cay.
Katoj ne trinkas teon.

La infinitivo

Oni markas la infinitivon de verbo per la partikulo na, kiun la verbo sekvas. Ĝi estas ĉiam uzata inter verbo kaj posta komplementa verbo.

Kam yu suki na oko filme?
Ĉu vi ŝatas spekti filmojn?

Senŝanĝa formo de pronomoj

Pronomoj retenas la saman formon malgraŭ sia rolo en frazo. En Esperanto, Mi/min, ŝi/ŝin, ktp ŝanĝas sian formon laŭ la rolo. En Globaso, mi signifas kaj mi kaj min.

Mi lubi yu.
Mi amas vin.

Yu lubi mi.
Vi amas min.

Ekzemplaj frazoj

Kam patre suki na yam salada?
Ĉu la patro ŝatas manĝi salaton?

Si, patre suki na yam salada.
Jes, la patro ŝatas manĝi salaton.

No, patre no suki na yam salada.
Ne, la patro ne ŝatas manĝi salaton.

Ekzerco de legado kaj aŭskultado

Xanti, doste. Kafe, fe lutuf! Xukra, doste. Mi suki kafe!

Salom, mama. Cay, fe lutuf! Xukra, mama! Mi suki cay!

Papa: Salom, bete! Kam yu glu sui? Bete: Xanti, papa. No, mi no suki sui. Mi suki na glu jusu. Papa: Kam yu yam roti? Bete: Si, mi suki na yam roti.

Omar: Xanti, sodar! Kam yu ore musika? Marta: Salom, sodar. No, mi no ore musika, mi oko filme. Kam yu doxo kitabu? Omar: No, mi no doxo kitabu. Mi ore musika.

Doste: Kam yu aham lala? Doste: Si, mi aham lala: Uma fley, kam no?

Mama: Kam yu lubi mi? Papa: Si, mi lubi yu.

Leciona tasko

Skribu viajn proprajn dialogojn uzante la ekzemplojn en la supra kaj antaŭaj lecionoj kiel ŝablonojn.