Leciono 11

Vortprovizo

  • or - aŭ
  • ogar (in) - hejmo, loĝejo; loĝi
  • yon - per
  • pala (yon/in) - paroli
  • dexa - lando
  • Engli - Anglio/Anglujo
  • Espani - Hispanio/Hispanujo
  • Nipon - Japanio/Japanujo
  • Franse - Francio/Francujo
  • Turki - Turkio/Turkujo
  • Usa - Usono
  • Mexiko - Meksiko
  • Barati - Barato/Hindio/Hindujo
  • Cungwo - Ĉinio/Ĉinujo
  • Rusi - Rusio/Rusujo
  • Masri - Egipto
  • Brazil - Brazilo
  • dolo - strato
  • basa - lingvo
  • -sa - sufikso por krei la nomojn de lingvoj
  • -li - sufikso kiu kreas adjektivon de rilateco el substantivo-verboj

Notoj

La sufikso -sa

La nomoj de multaj lingvoj devenas el vortoj indikantaj landojn per aldono de la sufikso -sa (el la vorto basa - lingvo).

Plenumu la spacojn:

La angla: Englisa

La hispana:

La japana:

La franca:

La turka:

La rusa:

Ĉar ili estas substantivo-verboj, oni povas aldone uzi la nomojn de lingvoj kiel verbojn.

Mi Englisa ji Globasa.
Mi komunikas (parolas kaj komprenas kaj/aŭ legas kaj skribas) per la angla kaj Globaso.

pala (in/yon)

La vorton pala (parolas) oni povas uzi transitive, sen prepozicio, aŭ netransitive (kun aŭ in aŭ yon) kiel la sekvaj ekzemploj:

Mi pala (in/yon) Englisa ji Globasa.
Mi parolas en/per la angla kaj Globaso. aŭ Mi parolas la anglan kaj Globason.

ogar kontraŭ ogar in kontraŭ ogar fe

La vorton ogar (hejmo) oni povas uzi kiel verbon kiu signifas loĝas.
Oni uzas ĝin transitive, sen prepozicio kiam la objekto de la verbo estas loĝejo.

Mi ogar lil ogar.
Mi loĝas en malgranda hejmo.

Oni uzas la prepozicion fe kiam oni parolas pri la adreso de la loĝejo.

Mi ogar fe Dolo Day Drevo.
Mi loĝas en la strato Arbego.

Oni uzas la prepozicion in kiam oni parolas pri la loko (urbo, lando, ktp) kaj oni povas uzi ĝin kiel alternativon por la adreso aŭ la loĝejo mem.

Mi ogar in lil ogar, in Dolo Day Drevo, in Nipon.
Mi loĝas en malgranda hejmo, en la strato Arbego, en Japanio.

La sufikso -li

Oni uzas unu el la sufiksoj de Globaso por derivi adjektivojn el substantivoj. Tiu sufikso estas -li. Ĝi signifas proksimume de aŭ rilate.

Plenumu la spacojn:

Angla teo: Englili cay

Hispana rizo:

Japana arbo:

Franca pano:

Turka kafo:

Usona filmo:

Meksika muziko:

Nacieco per yen

Kiel vidite antaŭe, oni uzas la vorton yen por indiki homojn.

Plenumu la spacojn:

Anglo: Engliyen

Hispano:

Japano:

Franco:

Turko:

Usonano:

Dupunkto-demandoj en Globaso sekvos:
Yu suki keto: kafe or cay?
Kiun vi ŝatas: kafo aŭ teo?
Ĉu vi ŝatas kafon aŭ teon?

Ekzemplaj frazoj

Yu ogar keloka?
Kie vi loĝas?

Yu pala (in/yon) ke basa?
Kiun lingvon vi parolas?

Yu pala keto: Fransesa or Turkisa?
Ĉu vi parolas la francan aŭ la turkan?

Mi pala Espanisa ji Globasa.
Mi parolas la hispanan kaj Globason.

Ekzerco de legado kaj aŭskultado

Misu doste ogar in Rusi. Te pala Rusisa ji Fransesa. Tesu gami no pala Fransesa mas te vole na xwexi to. Ete vole na idi cel Franse ton sesu dua bete. Bete no vole na xwexi Fransesa. Ete vole na idi cel Nipon.

Leciona tasko

Skribu vian propran rakonton uzante la ekzemplojn en la supra kaj antaŭaj lecionoj kiel ŝablonojn.