Leciono 9

Vortprovizo

  • -su - sufikso kiu montras apartenadon ĉe pronomoj.
  • se - si
  • max - plia (la sekva vorto estu substantivo aĆ­ verbo)
    • maxmo - pli (la sekva vorto estu adjektivo aĆ­ adverbo)
  • min - malplia (la sekva vorto estu substantivo aĆ­ verbo)
    • minmo - malpli (la sekva vorto estu adjektivo aĆ­ adverbo)
  • kom - ol
  • bur - malbona
  • lil - malgranda
  • colo - malbela
  • hanman - malrapida
  • lama - malnova
  • lao - maljuna
  • hazuni - malfeliĉa
  • kotor - malpura
  • kurto - mallonga
  • cote - malalta
  • gami - edzo, edzino

Notoj

La komparativoj

Oni esprimas komparojn de nombro, kvanto, kaj grado laĆ­ la sekvaj ekzemploj.

max... kom
 - plia... ol... min... kom... - malplia... ol... Polisiyen hare max bete kom musikayen.
La policano havas pliajn gefilojn ol la muzikisto.

Alimyen yam min roti kom medisyen.
La instruisto manĝas malplian panon ol la kuracisto.

Kiam max aĆ­ min modifas la verbon, ili povas aperi aĆ­ antaĆ­ aĆ­ post la verbo.

Misu gami max doxo kom mi. aĆ­ Misu gami doxo max kom mi.
Mia geedzo pli legas ol mi.

Komparativoj de adverboj kaj adjektivoj maxmo... kom... - pli... ol... minmo... kom... - malpli... ol... maxmo meli kom...
Pli bela ol...

minmo kotor kom...
malpli malpura ol...

La refleksivo se

Oni uzas la refleksivan pronomon se laĆ­ la sekvaj ekzemploj.

Manixu banyo se.
La viro banas sin.

En Globaso, oni povas uzi la refleksivon kun ajna pronomo.

Kam yu lubi se? aĆ­ Kam yu lubi yu?
Ĉu vi amas vin?

La posesivoj

La pronomoj fariĝas posesivoj per la aldono de la sufikso -su.

  • misu - mia
  • yusu - via
  • tesu - Ɲia/lia/ria
  • tosu - ĝia
  • sesu - sia
  • imisu - nia
  • uyusu - via
  • etesu - ilia
  • otosu - ilia

Ekzemplaj frazoj

Bwaw min somno kom myaw.
La hundo dormas malpli ol la kato.

Hin drevo sen maxmo lao kom den drevo.
Ĉi tiu arbo estas pli maljuna ol tiu arbo.

Misu doste suyon in bahari.
Mia amiko naĝas en la maro.

Ekzerco de legado kaj aĆ­skultado

Ogar de polisiyen sen maxmo lama kom ogar de medisyen, mas ogar de medisyen sen colo, kotor ji lil.

Polisiyen loga, "Kam yusu gami sen maxmo lao kom misu gami?" Medisyen loga, "No, misu gami sen minmo lao. Te sen juni."

Polisiyen loga, "Kam yusu gami sen maxmo cote kom misu gami?" Medisyen loga, "No, misu gami sen minmo cote. Te sen gao."

Polisiyen loga, "Kam yusu gami max doxo kom misu gami?" Medisyen loga, "No, misu gami no multi doxo. Te xosu doxo. Te no suki kitabu. Te suki filme ji musika."

Polisiyen loga, "Kam yusu gami maxmo bon danse kom misu gami?" Medisyen loga, "No, misu gami bur danse. Yusu gami bon danse."

Leciona tasko

Skribu vian propran rakonton uzante la ekzemplojn en la supra kaj antaƭaj lecionoj kiel Ɲablonojn.