Leciono 17

Vortprovizo

  • hay - ekzisti
  • barix - pluvo
  • taluji - neĝo
  • intre - inter
  • fol - laŭ
  • wey - ĉirkaŭ
  • supra - super
  • infra - sub
  • tras - trans
  • ner - proksima
    • ner fe - proksime de
  • teli - malproksima
    • teli fe - malproksime de
  • daymo - tre
  • lilmo - iomete

Notoj

hay

La vorto hay esprimas ekziston.

To barix. aŭ Hay barix.
Estas pluve. (Ekzistas pluvo.)

To taluji. aŭ Hay taluji.
Estas neĝe. (Ekzistas neĝo.)

To sen termopul. aŭ Hay termo.
Estas varme. (Ekzistas varmo.)

To sen bardipul. aŭ Hay bardi.
Estas malvarme. (Ekzistas malvarmo.)

Kunmetaĵoj kiuj uzas adjektivojn kiel kvazaŭprefiksojn.

Oni povas uzi multajn adjektivojn kiel kvazaŭprefiksojn por krei kunmetaĵojn. Vortoj kiuj havas tiajn prefiksojn havas pli specifan signifon ol substantivo kiun oni modifas per adjektivo.
Ekzemple oni povas uzi la adjektivon day (granda) kiel kvazaŭprefikson por derivi vortojn kiuj montras kreskon de grandeco, grado, kvanto, aŭ laŭteco kompare de la radiko.

Plenumu la spacojn:

bonega:

grandega:

malgrandega:

krii:

avino:

Simile, la vorton lil (malgranda) oni uzas por derivi vortojn kiuj montras malkreskon en grandeco, grado, kvanto, aŭ laŭteco kompare de la radiko.

Plenumu la spacojn:

Flustri:

Dormeti:

pluveti:

nepo:

Adverboj de grado

La vorto daymo estas adverbo de grado kiu signifas ege aŭ tre.

  • daymo hazuni - tre malfeliĉa

La vorto lilmo, la malo de daymo, estas adverbo de grado kiu signifas iomete, kaj oni uzas ĝin por modifi adjektivojn aŭ aliajn adverbojn.

  • lilmo hazuni - iomete malfeliĉa

En antaŭaj lecionoj ni jam vidis aliajn vortojn kiuj uzas la sufikson -mo. Ni povas vidi, ke adjektivo-adverboj (max, min, kufi, day, lil) kiuj modifas aliajn adjektivo-adverbojn devas aldoni la sufikson -mo: maxmo, minmo, kufimo, daymo, lilmo.

Ekzemplaj frazoj

Hay termo fe exya.
Estas varme ekstere.

Hay multi drevo fol nahir.
Estas multaj arboj laŭ la rivero.

Ekzerco de legado kaj aŭskultado

Misu xaher sen daymo kijawi. Hay multi drevo per jabal. Hay multi barix mas xosu taluji. Ner fe gao jabal hay nahir. Multi insan suyon in den bardipul nahir. Mi no abil na bon suyon. Mi suki na pawbu per jabal eger no hay barix.

Leciona tasko

Skribu vian propran rakonton uzante la ekzemplojn en la supra kaj antaŭaj lecionoj kiel ŝablonojn.